•  قبل از شروع به نوشتن هر مطلب يا مقاله، ابتدا ساختار کلی و عناوين بخش های اصلی و فرعی آن را تهيه کنيم. در تهيه ساختار به اين نکته اصلی بايد توجه شود که مطلب نبايد به صورت ”بحر طويل“ بوده و فاقد بخش بندی باشد. همچنين، بخش بندی از اصل به فرع نيز نبايد خيلی عميق باشد تا خواننده در يافتن ارتباط بخش فرعی ذيل يک بخش اصلی دچار مشکل شود. اگر چه در ادبيات ما درخت سرو به سبب بلند و بالا بودن آن همواره تحسين شده، ولی بهترين ساختار برای يک مطلب يا مقاله، ساختار به صورت درخت معکوسی است که با شروع از عنوان مطلب يا مقاله به عنوان ريشه درخت، دارای شاخ ها و برگ های چتری متناسب (نه خيلی پهن و گسترده و نه خيلی بلند) در همه جهات باشد. همچنان که در مورد چتر کنترل استفاده از آن در اختيار صاحب چتر قرار دارد، در مورد مطلب و مقاله نيز تسلط بر مطلب در هنگام مطالعه آن، بايد همواره در اختيار خواننده آن باشد. از نظر بخش بندی، بيشتر از دو سطح، شامل يک سطح ”اصلی ”و يک سطح ”فرعی“ ذيل سطح اصلی، توصيه نمی شود.


  • هر مطلب و مقاله از نظر ساختار به طور کلی از سه قسمت اساسی زير قابل تشکيل است:
     1. مطالب آغازی
     2. مطالب مربوط به بدنه مقاله
     3. مطالب پايانی    


  • با تهيه ساختار مطلب يا مقاله، نوشتن مطالب آماده شده، به تدريج می تواند شروع شود و همزمان با آن، انجام بررسی ها و مطالعات لازم برای نوشتن مطالب بعدی نيز ادامه يابد. 
    در هنگام نوشتن هر بخش از مطلب و مقاله همواره بايد در نظر داشت که:
     1. نوشته های علمی و فنی غالبا دارای مخاطبين خاص و معين هستند.
     2. مخاطبين در اغلب موارد، کمبود وقت دارند و نمی توانند يک مقاله را بيش از يک بار بخوانند. بنابراين حجم مطلب يا مقاله نيز بايد با اطلاعات کليدی ضروری ارائه شده به خواننده آن متناسب بوده و از ارائه اطلاعات زايد و غيرضروری که ربط چندانی به موضوع مورد بحث ندارند، اجتناب گردد.
     3. خواندن مقالات بد نوشته شده برای خوانندگان آن به زمان بيشتری نياز دارد. 
    4. نوشتن مطالب علمی و انسجام آن در مقايسه با ساير انواع مطالب، به دقت بيشتری نياز دارد.
     5. در نوشتن مقالات علمی هم شکل و هم محتوا دارای اهميت هستند. بنابراين به منظور جلب علاقمندان به خواندن، هر مطلب يا مقاله هم بايد دارای شکلی زيبا و متوازن باشد و هم محتوای آن غنی و رافع نياز ولو نياز روحی و غير جسمانی خواننده باشد.  


  • در کنار اصل و مشروح مقاله، برای جلب علاقمندان به خواندن آن، بايد همواره ”چکيده“ (abstract) و  ترجيحا،  ”خلاصه“ (summary) مقاله نيز تهيه و همراه آن ارائه شوند. با اين کار، علاقمندانی که فرصت کافی برای خواندن کل مطلب يا مقاله را ندارند با خواندن چکيده با محتوای آن آشنا شده و  با خواندن خلاصه  رفع نياز کرده و يا به خواندن اصل و مشروح مطلب و مقاله ترغيب می شوند.